نکات کلیدی

• فارکس بزرگترین بازار مالی جهان است که حجم معاملات روزانه آن در آوریل 2025 به طور میانگین 9.6 تریلیون دلار بود.
• معاملات فارکس پنج روز از هفته در سطح جهان و کشورهای سیدنی، توکیو، لندن و نیویورک اجرا می‌شوند و زمانبندی دقیق برای فعالیت در این بازار مهم است.

بازار معاملات فارکس یعنی خرید و فروش جفت ارزهای کشورهای مختلف، بزرگترین بازار مالی جهان محسوب می‌شود. حجم معاملات OTC روزانه فارکس در آوریل 2025 به 9.6 تریلیون دلار رسید. اگر تریدر کریپتو هستید، می‌توانید از مهارت‌های خودتان در بازار فارکس هم استفاده کنید؛ از جمله برای خواندن نمودارها، مدیریت لوریج و فعالیت 24 ساعته در این بازار. در این مطلب با اصول بنیادی معاملات فارکس، عوامل تأثیرگذار بر قیمت‌ها و تفاوت و شباهت‌های این بازار با کریپتو آشنا می‌شوید.

فارکس تریدینگ چیست؟

فارکس مخفف کلمات foreign exchange (مبادلات خارجی) یک بازار جهانی غیرمتمرکز است که در آن ارزهای مختلف خرید و فروش می‌شوند. در این سیستم هیچ صرافی متمرکزی وجود ندارد. معاملات به صورت OTC (فرابورس) یعنی به صورت مستقیم بین شرکت کننده‌ها و از طریق شبکه‌ای متشکل از بانک‌ها، بروکرها و پلتفرم‌های الکترونیک اجرا می‌شوند.

هر معامله فارکس شامل یک جفت ارز می‌شود یعنی یک ارز پایه و یک ارز مظنه. مثلاً EUR/USD یعنی قیمت پایه یورو و قیمت مظنه بر اساس دلار است. وقتی EUR/USD بخرید، در واقع یورو خریده و همزمان دلار را فروخته‌اید. با فروش این جفت ارز هم عکس این کار را انجام داده‌اید. قیمت مشخص می‌کند که چه تعداد از ارز مظنه، به اندازه یک واحد از ارز پایه ارزش دارد.

مقیاس معاملات بازار فارکس نسبت به سایر بازارهای مالی بسیار بیشتر است. به غیر از تریدرهای شخصی و شرکت‌های سرمایه گذاری، بانک‌های مرکزی، شرکت‌های چند ملیتی و غیره هم در این بازار فعالیت دارند.

فارکس تریدینگ چگونه انجام می‌شود؟

هر معامله فارکس، همزمان شامل یک خرید و یک فروش می‌شود. وقتی برای EUR/USD وارد پوزیشن لانگ می‌شوید، در صورتی به سود می‌رسید که قیمت یورو نسبت به دلار افزایش پیدا کند و در صورت کاهش قیمت آن، دچار ضرر می‌شوید. برای پوزیشن Short هم عکس این حالت وجود دارد. سود و ضررها بر اساس واحد پیپ مشخص می‌شود که کوچکترین میزان افزایش قیمت برای یک جفت ارز را نشان می‌دهد و برای بیشتر ارزها، 4 رقم اعشار است. (یعنی مثلاً حرکت قیمت از 1.0850 به 1.0851 یک پیپ محسوب می‌شود).

اندازه معاملات بر اساس لات تعیین می‌شود. یک لات استاندارد معادل با 100 هزار واحد از ارز پایه است. مینی لات (10 هزار واحد) و میکرو لات (هزار واحد) هم امکان فعالیت با مقادیر کمتر را فراهم می‌کنند. ترکیب اندازه لات با ارزش پیپ، میزان سود به ازای هر پیپ یا ضرر را از نظر ارزش دلاری تعیین می‌کند.

مثال: شما یک مینی لات EUR/USD را به قیمت 1.0850 خریده و با نرخ 1.0900 می‌فروشید. این یعنی یک سود 50 پیپی. با مینی لات، هر پیپ تقریباً 1 دلار ارزش دارد پس سود شما 50 دلار است. اگر از لات استاندارد استفاده می‌کردید، همین میزان تغییر قیمت برای شما 500 دلار ارزش داشت.

جفت ارزهای فارکس شامل سه گروه هستند:

• جفت ارزهای اصلی: EUR/USD، GBP/USD و USD/JPY. بیشتر معاملات مربوط به این سه ارز بوده و بیشترین میزان نقدشوندگی و کمترین اسپرید را دارند.
• جفت ارزهای مینور: EUR/GBP، AUD/NZD و EUR/JPY. این جفت ارزها شامل دلار نیستند و اسپرید آنها کمی بیشتر است.
• جفت ارزهای اگزوتیک: USD/TRY، EUR/ZAR و جفت ارزهای مشابهی که یک سمت آنها یک ارز اصلی قرار دارد. چنین جفت ارزهایی نوسان بیشتر، اسپرید وسیع‌تر و نقدینگی کمتری دارند.

عوامل تأثیرگذار بر قیمت‌ها در فارکس

برخلاف بازار کریپتو که در آن جو احساسی و اخبار مختلف می‌توانند پرایس اکشن را کنترل کنند، قیمت‌های فارکس بیشتر تحت تأثیر عوامل بنیادی اقتصاد کلان قرار دارند. پنج عامل اصلی تأثیرگذار بر قیمت‌ها در فارکس عبارتند از:

1. تغییرات نرخ بهره که قدرتمندترین عامل تعیین کننده قیمت در بلندمدت هستند. وقتی نرخ بهره فدرال رزرو افزایش پیدا کرده و نرخ بهره بانک مرکزی اروپا تغییر نمی‌کند، دارایی‌های مبتنی بر دلار جذاب‌تر شده و قیمت USD نسبت به EUR بیشتر می‌شود. تریدرها در چنین شرایطی سعی می‌کنند ارزهایی با بازده کم (مثل JPY) را قرض بگیرند تا ارزهایی با بازده بیشتر را بخرند.
2. انتشار داده‌های اقتصادی از جمله حقوق بخش غیرکشاورزی، شاخص قیمت مصرف کننده، تولید ناخالص داخلی و شاخص مدیران خرید، باعث ایجاد نوسان فوری می‌شوند. معمولاً معاملات بازار ابتدا بر اساس انتظار انجام شده و سپس وقتی قیمت‌های واقعی منتشر می‌شوند، نرخ‌ها تنظیم می‌شوند. مثلاً ممکن است انتشار آماری قوی‌تر از سطح مورد انتظار در رابطه با اشتغال در آمریکا، باعث افزایش سریع قیمت دلار ظرف چند ثانیه شود.
3. ارتباطات بانک‌های مرکزی، انتظارات افراد را در رابطه با نرخ احتمالی بهره، مشخص می‌کند. کنفرانس‌های خبری، اظهارات مربوط به سیاست‌ها و سایر اطلاعات منتشر شده از سوی فدرال رزرو، ECB یا بانک انگلیس می‌توانند تأثیر زیادی بر بازارهای مالی داشته باشند.
4. رویدادهای ژئوپلیتیک از جمله درگیری‌ها، انتخابات، جنگ‌های تجاری و تحریم‌ها همگی باعث تحریک گردش دارایی‌های امن می‌شوند. دلار، ین ژاپن و فرانک سوئیس معمولاً در محیط‌های ریسک گریز تقویت می‌شوند چون در چنین شرایطی تریدرها به دنبال ثبات هستند.
5. میزان ریسک گریزی یا ریسک پذیری هم در افزایش یا کاهش بهای ارزهای مختلف تأثیر دارد. در محیط‌های ریسک پذیر معمولاً ارزهای مرتبط به کالاها از جمله AUD و NZD بهتر عمل می‌کنند و در محیط‌های ریسک گریز، سرمایه‌ها بیشتر به سمت دارایی‌های امن جریان دارند.

سشن‌های معاملاتی فارکس

برخلاف بازار شبانه روزی کریپتو، بازار فارکس در روزهای کاری فعال است و سشن‌های آن در مناطق جغرافیایی مختلف، متفاوت هستند:

بازه همپوشانی لندن و نیویورک (1 عصر تا 5 عصر UTC) بیشترین حجم معاملات را پوشش می‌دهد. این دو مرکز مالی مهم جهان، همزمان فعال بوده و اسپرید محدودتر و تغییر قیمت شدیدتری روی EUR/USD، GBP/USD و USD/JPY ایجاد می‌کنند.

برای تریدرهای کریپتو که به باز بودن شبانه روزی بازار عادت دارند، این زمانبندی که فقط شامل روزهای هفته می‌شود، مهم‌ترین تفاوت است. بازارهای فارکس، جمعه عصر به وقت UTC بسته شده و عنصر یکشنبه باز می‌شوند و این یعنی اگر آخر هفته‌ها رویدادهای مهمی رخ دهند، امکان ایجاد گپ آخر هفته هنگام باز شدن بازار وجود دارد.

تفاوت‌ها و شباهت‌های فارکس و کریپتو

معمولاً یادگیری فارکس برای تریدرهای کریپتو سریع‌تر انجام می‌شود. ابزارهای تحلیل تکنیکال (الگوهای کندل، سطوح مقاومت و پشتیبانی، میانگین‌های متحرک و شاخص قدرت نسبی) در هر دو بازار تقریباً به یک شکل کار می‌کنند. مدیریت لوریج، تنظیم اندازه پوزیشن و مدیریت استاپ لاس هم در هر دو بازار به یک اندازه مهم است.

تفات‌های رفتاری اصلی مربوط به عوامل محرک هستند. قیمت ارزهای دیجیتال به ارتقای پروتکل‌ها، آنلاک شدن توکن‌ها، جو احساسی جامعه و اخبار مربوط به قوانین واکنش نشان می‌دهد. قیمت‌های فارکس به نرخ بهره، آمار اقتصادی و تغییرات ژئوپلیتیک واکنش نشان می‌دهند. درک هر دو به شما برای آشنایی بهتر با وضعیت ریسک کمک کرده و آشنایی با هر بازار، می‌تواند زمینه‌ای برای آشنایی با بازار دیگر باشد.

استراتژی‌های رایج در فارکس تریدینگ

بیشتر استراتژی‌های فارکس برای تریدرهای کریپتو آشنا هستند. اسکالپینگ شامل اجرای معاملات بسیار کوتاه مدت از چند ثانیه تا چند دقیقه، با هدف رسیدن به سودهای کوچکتر در تعداد دفعات بیشتر است. معامله روزانه یعنی باز کردن و بستن پوزیشن در یک سشن و خودداری از باز نگه داشتن آن در طی شب. سوئینگ تریدینگ یعنی نگه داشتن پوزیشن‌ها برای چند روز تا چند هفته که حرکات بزرگتر ناشی از ستاپ‌های تکنیکال را هدف می‌گیرد. پوزیشن تریدینگ، رویکرد طولانی مدت‌تری داشته و پوزیشن‌ها را بسته به عوامل اقتصاد کلان مثل سیاست‌های بانک‌های مرکزی، چند روز تا چند هفته باز نگه می‌دارد.

تریدرهای کریپتو که در بازار فیوچرز اتریوم یا بیت کوین سوئینگ تریدینگ انجام می‌دهند هم بهتر می‌توانند وارد حوزه سوئینگ تریدینگ فارکس شوند.

مدیریت ریسک در فارکس تریدینگ

لوریج در فارکس هم قابل استفاده است اما علاوه بر سود، می‌تواند ضرر تریدرها را هم چندین برابر کند. با لوریج 500، حتی یک تغییر قیمت 0.2 درصدی هم می‌تواند باعث مصرف کل مارجین تخصیص یافته به یک پوزیشن شود. بنابراین، مدیریت درست و قوی ریسک یک گزینه نیست بلکه الزامی است.

نکات کلیدی در این زمینه عبارتند از:

• داشتن استاپ لاس برای همه معاملات: قبل از ورود، سطح خروج را تعیین کنید. احتمال وجود گپ هنگام باز شدن سشن‌های فارکس وجود دارد، پس استاپ لاس می‌تواند ریسک ضرر را کاهش دهد.
• تنظیم پوزیشن‌ها با در نظر گرفتن ریسک: یکی از قوانین رایج این است که صرف نظر از میزان اطمینان خودتان، در هر معامله بیشتر از 1-2 درصد از موجودی خودتان را ریسک نکنید.
• آشنایی با شرایط اتمام مارجین: اگر تغییر قیمت‌ها باعث کاهش اکوئیتی حساب شما به کمتر از سطح مارجین لازم شود، ممکن است پلتفرم به صورت خودکار یک یا چند پوزیشن شما را ببندد. این سیستم شبیه به لیکوئید شدن پوزیشن‌های فیوچرز کریپتو است.

ریسک ضرر در فارکس تریدینگ هم زیاد است؛ به خصوص هنگام استفاده از لوریج. عملکرد گذشته نمی‌تواند دلیل قاطعی برای رسیدن به نتایج مشابه در آینده باشد. فقط سرمایه‌ای را به معامله اختصاص دهید که از دست دادن آن برای شما قابل تحمل باشد.

جمع بندی

فارکس بزرگترین بازار مالی جهان با بیشترین حجم نقدینگی است و تریدرهای کریپتو می‌توانند از مهارت‌های خودشان مثل خواندن نمودارها، تنظیم پوزیشن و مدیریت نوسان در بازار فارکس استفاده کنند. مهم‌ترین نکته، یادگیری تأثیر عوامل مهم مثل نرخ بهره، آمار اقتصادی و سیاست‌های بانک‌های مرکزی بر قیمت‌ها است.

اضافه کردن فارکس به مجموعه ابزارهای معاملاتی شما می‌تواند راه دیگری برای تنوع بخشی فعالیت‌های اقتصادی‌تان باشد.

سوالات پرتکرار

حداقل مبلغ لازم برای فارکس تریدینگ چقدر است؟

مقدار مشخص و ثابتی برای شروع فارکس تریدینگ وجود ندارد. مثلاً در بای‌بیت، این مبلغ بستگی به حالت اکانت و ابزار معاملاتی مورد نظر دارد. توصیه می‌شود که فعالیت را با مبالغ کمتر شروع کرده و بعد از آشنایی و کسب مهارت بیشتر، این رقم را افزایش دهید.

پیپ در فارکس تریدینگ چیست؟

پیپ، کوچکترین واحد استاندارد برای نمایش تغییر قیمت یک جفت ارز است. مثلاً برای بیشتر ارزها، چهارمین رقم اعشار یک پیپ است یعنی مثلاً حرکت از 1.0850 به 1.0851 یک پیپ محسوب می‌شود.

آیا فارکس تریدینگ برای افراد مبتدی راحت است؟

فارکس تریدینگ برای افراد مبتدی سخت است و ممکن است حفظ انسجام بخصوص در صورت استفاده از لوریج زیاد برای تریدرها چالش برانگیز باشد. سودآوری شما بستگی به سطح آموزش، مدیریت ریسک و تجربه عملی‌تان دارد. توصیه می‌شود که اول از یک اکانت دمو، با لوریج کم شروع کرده و برای هر معامله مبلغ کمی را در نظر بگیرید.

بهترین جفت ارزهای فارکس برای تریدرهای تازه کار چیست؟

جفت ارزهای مهم (EUR/USD، GBP/USD و USD/JPY) نقطه شروع خوبی برای تریدرهای مبتدی محسوب می‌شوند. این ارزها دارای بیشترین نقدینگی و کمترین اسپرید بوده و محتوای آموزشی زیادی برای آنها منتشر شده است. ارزهای اگزوتیک نوسان بیشتری دارند اما اسپرید وسیع و رفتار غیرقابل پیش بینی‌تر آنها باعث شده که برای تریدرهای مجرب مناسب‌تر باشند.